The Infinity Crossing, De Verticale As van Bewustzijn

 

Waar tijd vertraagt en aanwezigheid verschijnt

 

 

Tot nu toe hebben we het universum bekeken als proces in tijd.

Sterren ontstonden. Materie organiseerde zich. Leven verscheen.

Maar ergens in dat proces gebeurde iets uitzonderlijks:

Het universum begon zichzelf te ervaren.

Dat moment — of beter gezegd, die dimensie — noemen we bewustzijn.

Binnen The Infinity Crossing wordt bewustzijn gesymboliseerd door de verticale as: de beweging niet door tijd, maar door diepte.

 

1. Het raadsel dat wetenschap nog niet heeft opgelost

In de filosofie van de geest wordt gesproken over the hard problem of consciousness — een term geïntroduceerd door filosoof David Chalmers.

Het “gemakkelijke” probleem is verklaren hoe hersenen informatie verwerken: hoe neuronen vuren, hoe signalen worden geïntegreerd, hoe gedrag ontstaat.

Maar het moeilijke probleem is anders.

Waarom voelt iets als iets?

Waarom is er een innerlijke ervaring — een subjectieve beleving — in plaats van alleen biologische activiteit?

Waarom is er een binnenkant aan de werkelijkheid?

Geen enkele hersenscan toont roodheid zoals jij rood ervaart. Geen meting toont de kwaliteit van pijn zoals jij pijn voelt.

Er is activiteit.

Maar er is ook ervaring.

En dat verschil is fundamenteel.

 

2. Drie mogelijke antwoorden

Binnen de hedendaagse filosofie bestaan grofweg drie benaderingen:

1. Materialisme

Bewustzijn is een product van materie. Wanneer hersenen complex genoeg worden, ontstaat ervaring.

Probleem: we begrijpen nog steeds niet hoe fysieke processen subjectiviteit voortbrengen.

2. Panpsychisme

Bewustzijn is een fundamentele eigenschap van de werkelijkheid, net als massa of lading. Zelfs elementaire deeltjes bezitten een uiterst primitieve vorm van ervaring.

Dit klinkt radicaal, maar wordt serieus besproken door hedendaagse denkers.

 3. Idealistische benaderingen

Bewustzijn is primair. Materie is een manifestatie binnen bewustzijn.

Dit sluit opvallend aan bij oude mystieke tradities.

Geen van deze posities is definitief bewezen. Maar het feit dat ze serieus worden overwogen, toont iets belangrijks:

Bewustzijn is geen randverschijnsel.

Het is een kernvraag van de werkelijkheid.

 

3. Tijd in het brein

Neurowetenschap laat zien dat tijdsbeleving geen aparte klok is. Ze ontstaat uit samenwerking tussen geheugen (verleden), projectie (toekomst) en aandacht (heden).

Wanneer je sterk zelfbewust bent — nadenkend over jezelf — is de zogenaamde default mode network in de hersenen actief. Dit netwerk is sterk betrokken bij autobiografisch denken.

Wanneer dit netwerk stiller wordt — bijvoorbeeld tijdens diepe meditatie — verandert de tijdservaring.

Mensen rapporteren:

tijdloosheid

expansie

een gevoel van oneindige aanwezigheid

Dit betekent niet dat de klok stopt.

Maar de identificatie met tijd verschuift.

 

4. De verticale beweging

De verticale as in The Infinity Crossing symboliseert deze verschuiving.

Horizontaal bewegen we door gebeurtenissen.

Verticaal bewegen we door bewustzijnsniveaus.

Onderaan de as: volledige identificatie met lichaam, rol, geschiedenis.

Hoger op de as: waarneming van gedachten als objecten.

Ervaring zonder volledige identificatie.

Aanwezigheid zonder narratief.

Dit is geen hiërarchie van beter of slechter.

Het is een verschuiving van perspectief.

Zoals een bergbeklimmer hetzelfde landschap ziet vanuit verschillende hoogtes.

 

5. Een korte contemplatie

Sta even stil.

Sluit, als je wilt, kort je ogen.

Merk je gedachten op.

Niet hun inhoud — maar het feit dát ze verschijnen.

Vraag jezelf dan af:

Wie is zich bewust van deze gedachten?

Niet als intellectuele puzzel.

Maar als directe ervaring.

Er is denken.

En er is iets dat het denken waarneemt.

Dat “iets” heeft geen duidelijke vorm.

Geen leeftijd.

Geen geschiedenis.

En toch is het hier.

Misschien is dit de eerste glimp van de verticale as.

 

6. Is bewustzijn lokaal of universeel?

Een radicale vraag dient zich aan:

Is bewustzijn iets dat in het brein gebeurt —

of gebeurt het brein binnen bewustzijn?

De eerste optie is het dominante wetenschappelijke paradigma.

De tweede wordt steeds vaker onderzocht in filosofische kringen.

Als bewustzijn fundamenteel is, dan is individuele ervaring een lokale modulatie van een groter veld.

Zoals een draaikolk in een rivier geen aparte substantie is, maar een specifieke vorm van stroming.

Binnen deze visie is de verticale as geen ontsnapping uit de wereld, maar een verschuiving in afstemming.

Je blijft mens.

Maar je ervaart mens-zijn vanuit meer ruimte.

 

7. Tijdloosheid zonder ontkenning van tijd

Belangrijk is dat tijdloosheid geen ontkenning van tijd betekent.

Je lichaam blijft ouder worden.

Je afspraken blijven bestaan.

Je verantwoordelijkheden verdwijnen niet.

Maar je verhouding tot tijd verandert.

Je wordt minder opgeslokt door herinnering.

Minder beheerst door projectie.

Meer aanwezig in ervaring.

En paradoxaal genoeg verdiept dit juist je deelname aan de horizontale stroom.

Wie aanwezig is, leeft intenser.

 

8. De mens als brug

Op dit punt wordt duidelijk waarom de verticale as essentieel is.

Zonder bewustzijn zou het universum alleen proces zijn.

Met bewustzijn wordt het betekenis.

De mens is niet alleen stof in beweging.

De mens is stof die weet dat hij beweegt.

En in dat weten ontstaat vrijheid.

Niet absolute vrijheid buiten natuurwetten.

Maar existentiële vrijheid binnen ervaring.

De vrijheid om te kiezen hoe we ons verhouden tot wat gebeurt.

 

9. De eerste integratie

Wanneer horizontale tijd en verticale bewustzijn samenkomen, ontstaat een nieuwe mogelijkheid:

Leven in tijd

zonder volledig gevangen te zijn in tijd.

Handelen in materie

zonder jezelf te reduceren tot materie.

Misschien is dit volwassen bewustzijn.

En misschien is dit slechts het begin.

 

In het volgende hoofdstuk verkennen we de diagonale lijnen — waar mogelijkheid zich vertakt, waar keuzes werkelijkheden openen, en waar multidimensionaliteit niet langer metaforisch hoeft te zijn.

Daar wordt het veld groter.

🙏 W.O.L.

Whisdom Opportunity Love