Een eeuwenoude vraag

Een bekend en eeuwenoud gezegde waar de meesten het over eens zijn, luidt: “Er is meer dan wij kunnen beseffen.” Toch zijn er altijd mensen die dit onzinnig of zweverig vinden, een vorm van quasi-spiritualiteit. Vaak ontbreekt het hun aan scholing of levenservaring om het bredere beeld te zien.

Een eenvoudig voorbeeld is dat een hond geluiden hoort die voor ons onhoorbaar zijn. Dat is een biologisch feit. Wanneer we het hebben over spirituele feiten, bevindt spiritualiteit zich in het grensgebied van zulke biologische verschijnselen: op een niveau dat raakt aan, of zelfs voorbijgaat aan, wat wij met onze huidige waarneming en kennis kunnen bevatten.

Grenzen van waarneming

Dat een hond meer kan horen dan wij, is slechts een beginpunt. Hoe diep kun je gaan binnen het geheel van onze zintuigen? Ruiken, horen, voelen, zien en proeven zijn individuele ervaringen, begrensd door het bewustzijn van de soort.

Daarbinnen heeft ieder individu bovendien zijn eigen limieten. De één neemt nu eenmaal meer waar dan de ander. Dit kan zichtbaar worden in verschillende aspecten van de samenleving: een onderzoeker of wetenschapper die succes behaalt door zijn unieke kijk op processen, of een hulpverlener die uitzonderlijk veel betekent voor mensen in nood. De omgeving noemt het vaak een gave, een speling van de natuur, of een zegening van God—afhankelijk van wie het beoordeelt.

En natuurlijk zijn er mensen die zeggen: “gewoon mazzel, meer niet.” Dat zijn meestal degenen die weigeren te erkennen dat er meer bestaat dan hun eigen echo kan bevatten.

Spiritualiteit en misbruik

Dat spiritualiteit vaak als zweverig wordt gezien, komt mede door mensen die hun zogenoemde ‘gaven’ inzetten om anderen te helpen—tegen een passende vergoeding. Denk aan degenen die op sociale media kaarten leggen om iemands toekomst te voorspellen.

Begaafd zijn ze slechts in het snel herkennen van kwetsbare en hulpbehoevende mensen, bij wie ze hun verdiensten kunnen onderbrengen onder het mom van spirituele begeleiding. Zulke praktijken komen in alle lagen van de samenleving voor.

In veel domeinen slagen we erin om rationeel onderscheid te maken, maar zodra het om spiritualiteit gaat, gebeurt dat minder. Dat komt omdat spiritualiteit vaak raakt aan gebieden die veel van onze biologische grenzen overstijgen.

Spiritualiteit als biologisch component

Spiritualiteit is in essentie een biologisch component op een hoger of ander niveau. Als soort zijn we niet getraind om voor altijd opgesloten te blijven binnen de beperkingen van wat wij als massa kunnen waarnemen.

Dit ligt in het verlengde van evolutie. De evolutieleer kennen we vooral vanuit het lichamelijke domein: van eencellig leven tot de mens die we nu zijn, inclusief anatomische resten die geen functie meer hebben. Maar evolutie eindigt daar niet. Ze beïnvloedt ook onze zintuigen.

Wat wij nu kunnen waarnemen, verschilt van wat mensen 300 jaar geleden konden. Mensen toen leefden dichter bij de natuur, terwijl wij ons meer richten op wetenschap en een digitaal bestaan.

Biologie en spiritualiteit zijn met elkaar verweven. Dat betekent dat we eerst op een natuurlijke manier gedrag en leefwijze ontwikkelen, om daarna anders te leven—zoals de mens in deze tijd zijn bestaan vormgeeft.

Meditatie als sleutel

In dat licht wil ik het hebben over meditatie. Het is gezond om stress te verminderen en kan helpen bij het herstellen van lichamelijke klachten die ontstaan door gedrag. Dat zijn voor mij de belangrijkste toepassingen.

Van ademtechnieken tot het loslaten van spanning: het biedt uitsluitend voordelen. Meditatie wordt vaak gezien als terugkeren naar stilte, alsof er op een hoger niveau alleen maar stilte bestaat. Stilte kan zeker waardevol zijn, vooral wanneer je wordt omringd door lawaai en afleiding.

Maar wanneer je in je ontwikkeling voorbij het besproken nulpunt komt, ervaar je geen stilte maar een symfonie die door de kosmos beweegt—een klank zo groots en schitterend dat de trillingen ervan al een diepe werking op je kunnen hebben.

Meditatie geeft je de mogelijkheid om toegang te krijgen tot een hoger niveau van zelfbewustzijn, waardoor je meer kunt waarnemen. Je ontmoet je zintuigen opnieuw, maar dan verfijnder. Wat je daarmee kunt bereiken gaat verder dan healing of wat vaak onder spiritualiteit wordt geschaard. Het omvat filosofische inzichten, toekomstige wetenschappelijke mogelijkheden en volledig nieuwe concepten die je voordelen kunnen bieden op individueel, sociaal en zelfs zakelijk niveau—tot op wereldschaal.

Om dit te bereiken hoef je niet op een stille berg te zitten, uitsluitend ademtechnieken te gebruiken of in bepaalde houdingen te liggen met prachtige muziek op de achtergrond. Meditatie kan overal plaatsvinden: tijdens het lopen op straat, tijdens sportactiviteiten, in elk facet van het dagelijkse leven. Mediteren betekent het verhogen en openen van je zintuigen, waar je ook bent.

Slotgedachte

Biologie staat niet los van spiritualiteit. De natuurmens verschilt niet wezenlijk van de moderne mens. En evolutie omvat niet alleen ons lichaam, maar ook ons gedrag en onze ziel. Het lijkt op licht en duisternis, het bekende Yin/Yang: twee afzonderlijke krachten waarvan we ons bewust moeten worden, zodat de derde component kan ontstaan—de eenheid die zij samen vormen.

Ik sluit hiermee dit schrijven af. Kun je mijn eerdere gerelateerde stukken niet vinden, vraag het me dan gerust of mail naar wisdom.opportunity.love@gmail.com. Een reactie op deze blog is natuurlijk ook welkom.

Bedankt voor het lezen en tot het volgende schrijven.

🙏 W.O.L.