Waarom kanker ziekte nummer 1 is

Hoi allemaal, ik ben het zat om te horen dat kanker “gewoon pech” is of “erfelijk”. Natuurlijk spelen genen mee, maar als je kijkt naar de cijfers van het CBS, dan is kanker (of eigenlijk de hele groep nieuwvormingen) al sinds 2007 de nummer 1 doodsoorzaak in Nederland. In 2023 ging 28 procent van alle sterfgevallen naar kanker, meer dan naar hart- en vaatziekten. En dat terwijl we steeds beter worden in behandelen. Dus waarom stijgt het dan toch zo hard? Volgens mij komt het vooral door wat we elke dag in onze mond stoppen. Dingen die “gezond” lijken, maar stiekem een bommetje zijn voor je lichaam op de lange termijn.

Neem nou tonijn uit blik. Ik at vroeger gerust een paar keer per week een blikje. Lekker makkelijk, veel eiwit, een beetje omega-3… klinkt top toch? Tot ik las over het kwik. Die roofvis slorpt methylkwik op uit de oceanen en dat hoopt zich op in jouw lichaam. Eén blikje af en toe? Prima voor een gezonde volwassene. Maar elke dag een blikje, een heel jaar lang? Dan praat je over chronische blootstelling. Het spul verlaat je lijf superlangzaam, hoopt op in je hersenen en zenuwstelsel en kan op termijn zorgen voor oxidatieve stress en ontstekingen. En ja, chronische ontstekingen en zware metalen worden in studies gelinkt aan een hoger risico op allerlei ziektes, inclusief kanker. Niet dat je van één blikje meteen kanker krijgt, maar als je het jarenlang elke dag doet, bouw je een risico op dat je niet meer kunt negeren.

En tonijn is helaas niet het enige voorbeeld. Ons eten zit vol met dit soort “gezond ogende” valkuilen. Hier zijn er een paar die ik zelf ook jarenlang blind heb gegeten:

Vruchtensappen en smoothies uit de supermarkt

Lijkt supergezond met “100% fruit” op de verpakking. Maar je krijgt een shot pure suiker zonder de vezels van heel fruit. Die suikerspiegels op en neer maken je lichaam ontstekingsgevoelig en overgewicht is een van de grootste risicofactoren voor kanker (darm, borst, lever, noem maar op).

Granola, cruesli, mueslirepen en “gezonde” ontbijtgranen

Noten en zaden zien er natuurlijk uit, maar vaak is het een suiker- en oliebom. Een portie kan net zoveel suiker bevatten als een reep chocola. En suikerrijke, bewerkte voeding wordt steeds vaker gelinkt aan een hoger kankerrisico via insulineresistentie en chronische ontstekingen.

“Light”, “vetarm” of “zero” producten

Minder vet, maar dan proppen ze er extra suiker of zoetstoffen in. Sommige zoetstoffen staan inmiddels op de lijst van mogelijke kankerverwekkende stoffen. Bovendien: je lichaam wordt voor de gek gehouden en je eet vaak meer omdat het niet verzadigt.

Multigrain- of “volkoren” brood dat niet écht volkoren is

Mooie bruine kleur, maar vaak vooral geraffineerd meel met wat kleurstof en suiker. Hetzelfde geldt voor kant-en-klare salades: verse groenten met een vette dressing, croutons en bewerkt vlees. Dat bewerkte vlees (ham, worst, salami) is door de WHO officieel kankerverwekkend (groep 1). Nitrieten en zout zorgen voor een hoger risico op darmkanker.

Gedroogd fruit en proteïnerepen

Gedroogd fruit lijkt puur natuur, maar is geconcentreerde suiker en vaak nog extra gezoet. Proteïnerepen? Vaak een suiker- en additievenfestijn dat net zo slecht is als een Snickers, alleen met het label “fitness”.

Deli-vlees, worstjes, ham

Dit noem ik extra omdat het zo verraderlijk is. Eiwitrijk en makkelijk, maar vol conserveringsmiddelen die bewezen kankerverwekkend zijn. Studies laten zien dat elke 50 gram bewerkt vlees per dag je risico op darmkanker met 18 procent verhoogt.

En dan heb je nog al die ultrabewerkte voeding in het algemeen: chips, koekjes, frisdrank, kant-en-klare maaltijden. Onderzoek na onderzoek laat zien dat hoe meer ultrabewerkt voedsel je eet, hoe hoger je kankerrisico (zelfs longkanker bij niet-rokers). Het is niet alleen de suiker of het vet, het zijn de additieven, de plastic verpakkingen die chemicaliën lekken en de manier waarop het je darmen en immuunsysteem constant irriteert.

Ik zeg niet dat je nooit meer een blikje tonijn of een mueslireep mag eten. Geniet ervan! Maar als je het elke dag doet, jaar in jaar uit, dan stapelt het op. Ons lichaam is niet gemaakt voor deze constante stroom aan verborgen suikers, zouten, zware metalen en additieven. En precies daarom is kanker volgens mij de ziekte nummer 1 geworden. Niet omdat we pech hebben, maar omdat we onszelf langzaam vergiftigen met spullen die in de supermarkt staan te schreeuwen dat ze “gezond” zijn.

Wat kun je doen? Simpel: lees etiketten, kies zo vaak mogelijk onbewerkt eten (verse groente, fruit, peulvruchten, noten zonder zout, vette vis met mate zoals sardines of zalm, eieren, goed vlees). Varieer. En als je toch tonijn wilt: kies light tonijn, max een paar keer per week en wissel af.

Ik ben geen dokter, maar ik lees de cijfers en ik zie wat er in mijn eigen koelkast gebeurt. Kanker is geen lot, het is voor een groot deel een leefstijlziekte. En die leefstijl begint op je bord. Laten we daar eens eerlijk over zijn.

Wat denken jullie? Welk “gezond” product hebben jullie laatst in de prullenbak gegooid toen jullie het etiket lazen? Ik ben benieuwd! 

🙏 W.O.L. 

Whisdom Opportunity Love 

TIP, een eerste artikel uit 2024 ook over dit onderwerp (maar er zijn er nog meer):

https://wisdom-opportunity-love.blogspot.com/2024/03/kanker-een-epidemie-van-stilte-en.html?m=1